Trump oo diiday qorshe ay soo jeedisay Iran

10

 

Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump ayaa la sheegay inuu diiday soo jeedin ay Iiraan ku doonaysay in muddo 7 maalmood ah lagu joojiyo colaadda, iyadoo qorshuhu ahaa in muddadaas lagu fududeeyo dib-u-furista marin-biyoodka istaraatiijiga ah ee Hormuz iyo dib loogu bilaabo wada-hadallada Washington iyo Tehran ee ku saabsan barnaamijka nukliyeerka Iiraan.

Sida uu qoray The Wall Street Journal, oo soo xiganaya saraakiil Mareykan ah oo aan magacyadooda la shaacin, Trump ayaa diiday qorshaha Iiraan, isagoo sidoo kale saraakiisha Mareykanka u sheegay inuu filayo in duqeymaha Mareykanka ee Iiraan dib loo bilaabi karo kaddib doorashada dhexe ee Mareykanka ee bisha November.

Maxay ahayd soo jeedinta Iiraan?

Wasiirka Arrimaha Dibadda Iiraan, Abbas Araghchi, ayaa sheegay in qorshuhu yahay hannaan toddoba maalmood gudahood lagu fulin karo. Sida uu sheegay, marka Mareykanku aqbalo qorshaha, tallaabooyinka hordhaca ah waxay qaadanayaan afar ilaa shan maalmood, maalinta lixaadna waxaa dib loo furi lahaa marin-biyoodka Hormuz, halka maalinta toddobaad ay bilaaban lahaayeen wada-hadallada ku saabsan heshiis kama dambeys ah.

Iiraan waxay Mareykanka ka doonaysay dhowr arrimood oo ay ku xirtay hirgelinta qorshaha, waxaana ka mid ahaa:

In Mareykanku joojiyo xannibaadda badda ee lagu hayo dekedaha Iiraan.

In la fududeeyo ama laga qaado cunaqabateynta lagu hayo dhoofinta shidaalka Iiraan.

In la sii daayo qayb ka mid ah hantida Iiraan ee dibadda laga xannibay, iyadoo warbixinno ay xuseen lacag gaareysa ku dhowaad $12 bilyan.

In la ilaaliyo xabbad-joojin ka dhaqan gasha gobolka, oo ay ku jiraan colaadaha Lubnaan iyo Yemen.

In marka shuruudahaas la fuliyo dib loo furo Marin-biyoodka Hormuz.

In maalinta toddobaad dib loo bilaabo wada-hadallada Mareykanka iyo Iiraan ee ku saabsan arrimaha nukliyeerka iyo heshiis ballaaran.
Marin-biyoodka Hormuz ayaa ah mid ka mid ah meelaha ugu muhiimsan ee ganacsiga tamarta adduunka, waxaana ka gudbi jiray qayb weyn oo ka mid ah shidaalka iyo gaaska dunida ka hor inta uusan dagaalku saameyn ku yeelan isu-socodka maraakiibta.

Sidaas darteed, dib-u-furista Hormuz waxay leedahay saameyn dhaqaale oo ka baxsan Iiraan iyo Mareykanka, gaar ahaan dhinaca qiimaha shidaalka iyo gaadiidka badda. Iiraan ayaa qorshaheeda ku xirtay dib-u-furista marin-biyoodka tallaabooyinka Mareykanka ee xannibaadda, cunaqabateynta iyo joojinta howlgallada.

 

Warbixinta Wall Street Journal ayaa sheegaysa in Trump uu u sheegay saraakiishiisa inuu filayo in duqeymaha Mareykanka dib loo bilaabi karo kaddib doorashada dhexe ee November. Arrintan waxaa lagu soo bandhigay warbixin ay saraakiil Mareykan ah u sheegeen wargeyska, mana aha bayaan rasmi ah oo Trump uu si faahfaahsan uga sheegay qorshahaas dadweynaha.

Dhinaca kale, Reuters ayaa maalmo ka hor soo werisay in Trump uu sheegay inuu filayo in heshiis lala gaaro Iiraan kaddib doorashada dhexe, halka Iiraan ay ku adkeysatay in diblomaasiyadda ay suuragal tahay haddii Washington ay qaaddo tallaabooyin wax-ku-ool ah.